Oversteek van de Atlantische Oceaan
Stel je voor dat je in Brest, Frankrijk, bent en dat je met een kleine motorboot die 10 knopen (5 m/s) kan varen, de Atlantische Oceaan oversteekt naar Miami, Florida. Dat betekent dat de snelheid van de boot 5 m/s zou zijn als er geen stroming was, maar de werkelijke snelheid van de boot is de som van zijn snelheid ten opzichte van de stroming en de zeestroming zelf.
Je hebt een kaart met de absolute topografie van het zeeoppervlak, afkomstig van satellieten (hieronder weergegeven en gebaseerd op echte satellietgegevens), en je moet een van de vijf voorgestelde routes kiezen (genummerd van 1 tot 5 en op de kaart weergegeven in verschillende kleuren en lijnstijlen). Welke route is volgens jou de snelste, dat wil zeggen de route met de kortste overtochtstijd (waardoor je ook brandstof bespaart!)?
Tip: je weet nu dat stromingen en hellingen aan het wateroppervlak met elkaar samenhangen, dus probeer de stromingen in je voordeel te gebruiken!
In de onderstaande tabel staan de afstanden van de verschillende routes vermeld. Kies een route en bekijk vervolgens de resultaten, uitgedrukt in dagen, uren en minuten.
Score: 0.
Geen goede keuze! Deze route blijkt (qua afstand) slechts iets langer te zijn dan andere, maar wel veel trager – het duurt bijna een dag langer dan de snelste overtocht. De reden hiervoor is dat je op aanzienlijke delen van deze route tegen de Golfstroom in vaart – zie bijvoorbeeld tussen 40° en 45° WL, en nog meer tussen 55° en 65° WL, waar de zeestroming bijzonder sterk is (de helling van het zeeoppervlak is steil) en tegen de koers van de boot in gaat. (Klik op de afbeelding voor een grotere versie.)
Score: 7.
Met een lengte van 6872 km is dit qua afstand de kortste route, maar qua reistijd is het geen bijzonder goede keuze. Al tussen 25°W en 45°W zijn er enkele stukken waar de stroming ons tegenwerkt. En tussen 55°W en 65°W vaart de boot grotendeels tegen de hoofdstroming van de Golfstroom in. Daarom duurt de overtocht nog steeds meer dan 16 dagen. (Klik op de afbeelding voor een grotere versie.)
Score: 20.
Ruimtelijk gezien ligt deze route heel dicht bij route 2 (en is ze slechts enkele km langer), maar de iets zuidelijker liggende koers levert een GROOT voordeel op wat betreft de overtochtstijd! Dit is zelfs de op één na snelste route, na route 4. Het grootste voordeel zit tussen 55°W en 70°W, waar we langs de zuidkant van enkele anticyclonale wervelingen varen (de positieve ‘bobbels’ in het zeeoppervlak) en waar de stroming zuid-zuidwestwaarts gaat, wat ons enorm helpt. Vergelijk dit vooral eens met route 1, die precies even lang is, en zie wat een enorm verschil het maakt als de stromingen met je meewerken in plaats van tegen je! (Klik op de afbeelding voor een grotere versie.)
Score: 25.
Zou je het geloven? Dit is de snelste route van de vijf, ook al is hij iets langer dan routes 1, 2 en 3. Ten eerste maken we op het traject tussen 20°W en 40°W gebruik van enkele kleine cyclonale wervelingen (de negatieve depressies die je op de zeetopografische kaarten ziet), door langs de noordkant ervan te varen, waar de westwaartse stroming ons helpt. Vervolgens krijgen we weer hulp van een anticyclonale wervel bij 40°W en een cyclonale bij 43°W. En vervolgens, tussen 55°W en 70°W, boeken we een groot voordeel door langs de zuidkant van enkele intense anticyclonale wervelingen te varen, net als bij route 3. Daardoor is onze overtochtstijd 7 uur en 15 minuten korter dan de qua afstand kortste route (route 2). Dus, als je voor route 4 hebt gekozen: goed gedaan!! (Klik op de afbeelding voor een grotere versie.)
Score: 20.
Niet de snelste route, maar ook geen slechte keuze! Deze route is aanzienlijk langer (186 km langer dan route 2), maar blijkt sneller te zijn (bijna een uur minder) dan route 2, omdat ze gebruikmaakt van enkele grote draaikolken, zoals die op 44°W en die op 63°W, en deze aan de gunstige kant omcirkelt. Deze specifieke, meest zuidelijke route kan een goede optie zijn wanneer andere factoren in aanmerking worden genomen – het weer bijvoorbeeld, of de noodzaak om drijvende ijsbergen te vermijden die vaak een gevaar vormen voor de scheepvaart in het gebied ten zuidwesten van Newfoundland (het grote eiland voor de oostkust van Canada). Dit zou dus uiteindelijk wel eens de ‘veiligste’ route kunnen blijken te zijn, ook al is het niet de snelste. (Klik op de afbeelding voor een grotere versie.)
Kaart met alternatieve routes. Klik op de afbeelding voor een grotere versie, zodat je de huidige draaikolken kunt zien.
