3. De mondiale transportband
De oceaan speelt een belangrijke rol bij het bepalen van het klimaat over de hele wereld. Oceaanstromingen voeren warmte van de evenaar naar de polen en geven onderweg warmte af aan de atmosfeer. Warme stromingen geven ook vocht af aan de lucht en beïnvloeden regionale neerslagpatronen.
In hoofdstuk 2 hebben we gekeken naar de oppervlaktestromingen. In dit hoofdstuk gaan we in op de verticale circulatie.
De verticale circulatie wordt aangedreven door koud, zout water dat op hoge breedtegraden zinkt en in de diepe oceaan terugkeert naar de evenaar. Dit water wordt aan het oppervlak vervangen door warm water dat naar de polen stroomt.
Deze verticale omkering werkt als een transportband die warmte van de tropen naar de hoge breedtegraden transporteert. Dit is het onderwerp van dit hoofdstuk.
De temperatuur van het zeeoppervlak in de Noord-Atlantische Oceaan, gemeten door satellieten, voor januari 2008.
Waarom is de Arctische havenstad Moermansk het hele jaar door ijsvrij?
Moermansk in het Noordpoolgebied (boven) en de Baltische havens bij Sint-Petersburg (onder) zijn beide van groot belang voor de Russische toegang tot de Atlantische Oceaan. Hoewel Sint-Petersburg veel zuidelijker ligt, is de stad elk jaar een maand of langer door ijs omgeven, terwijl Moermansk altijd ijsvrij is.
Kun je uitleggen waarom?
- hoe verschillen in zoutgehalte en temperatuur de thermohaliene circulatie (THC) op gang houden
- de rol van de transportband in het klimaatsysteem
- hoe de transportband beïnvloed kan worden door de mondiale opwarming.
